Wadaaddo iyo Wiilwaal

W A D A A D D O IYO Wwfufl/W A A L (Sheeko)
Ummad waliba waxay kedahay dhaqa hiddaheeduba
qarannimadeeda, midnima ’ waxa lagu ^aa m
ku dhisan yihiin. Uhism^ udciadii badneyd ee aan
karaa, afka oo la qoro. looyin badan ^
afkeennu qorneyn. & muteen. Wa^cV„vnU
hiddaheena iyo dhaqan raajkaa afkeell;‘ vaftbka
ku ay aan badannahay ^ xnurtideena
qorray, oo dabaqabatayn ;nna dhaafey•
leh, kagana kaban karra ^
Haddaynu u kacno xagga sheekooyinkahiddaha ah,
waxaynu kala kulmaynaa kuwo murti qoto dheeri ku
jirto, kuwo xifaale ah, kuwo maaweelo iyo madadaalo
leh iyo kuwo halxiraale, waxbarasho iyo aqoon
lijaabinba leh. Sheekooyitikaas oo runtii taariikh
ahaan muujinaya sida dhaqankeennu ahaan jiray,
waxa ka mid ah sheekada dhex martay wiilwaal iyo
Aw-samatar leeddo.
W iilwaal wuxuu ahaa nin Garaad ah ooh al adag.
Gecesi gacalna ku hiro, nacabna ka hakado,
seeftiisuna aanay galka ku jirin, oo dood, deeq iyo
dagaalba ku fiican, sida gabayadiisu muujinayaan:.
Gacan iyo in geed laga hadliyo gobanimaan sheegtay.
Wiilwaal oo maalin meel maraya, ayaa jidka kula
kuimay nin wadaad caalima ah, diintana ku xeel
dheer, dadkuna ku wada yagaan oo la oran jiray Awwadaadow,
maxaad dadka ku waanisaan ood u
sheegtaan?”
Aw-Samatar baa intuu garaadkii hor u eegay
dhoosha ka qoslay. Kolkaasuu si fudud u yiri,
“Garaad cabsida Ilaahay baannu dadka ku
waaninaa”.
Wiilwaal baa cabbaar aamusay. Intuu faraskii ka soo
degay oo wadaadkii fool-kafool isu hor taagay, ayuu
waydiiyey, isagoo ilkacaddaynaya, “oo wadaad,
Ilaahay mooyee, cid kale oo laga cabsadaa miyaanay
jirin?”.
Wadaadkii baa naxay oo yaabay oo u qaadan waayey.
Gadaal buu u booday sidii uu dhuxul dab ah ku
joogsaday.
Wiilwaal baa iska dhaqaaqay, faraskiisii dusha uga
dhacay oo wadaadkii ku yiri; “dood baan ka leeyahay
ercygaase, bal haddaba wadaaddadiina oo dhami isu
qaylo dirta oo waa inoo burrito iyo geedkii halkaas
ahaa”.
Meeshii baa lagu kala dhaqaaqay. Wadaadkii baa
qaylo kula dhex dhacay culimadii degmada. Wiilwaal
iyo arrinkiisii buu uga warramay. Halkii baa laysu
wada cid dirsaday. Kutubtii baa la soo gurtay,
la soo qabsaday, iyadoo ballankii lagu soconayo.
o tv/Wiilwaalna muxuu sameeyey. M geed dhibba la yiraahdo, jigjigana u ay< Wuxuu
hadhaca hoostiisa ood dheer . u ^ k eliyan a u
ka sameeyey ardaa ilaxid___ 5 ’ caWS si debecsan
banneeyey, daaftana dareemo iy ^,eg yahay•
loogu gogley, dacalladana c eyr • . o0da bawdka
Aqai-Soomaali weyne, wuxuu to dtaW ^ buu
dhabarkeeda. Ari wanan sooc.< ^aVydkii buu £ceS
keenay. Col fardooley ahna,
kastaba laba nin ka joojiyey.
ee mesha u yimaadeenna u darban,
ayaa Wiilwaal oo ay harcero socdaan laba nin oo xoo>
weyne, dharkii dagaalkana huwan, laba seefoodna
a sita, wadaaddadii irridda iska soo taagay. Intuu
A ^ … ___ __ _ 1 ¦ ^ I mm — —- ‘ -—— iliLUU
faadhumaystay oo lugba meel dhigtay giirna iska
kiciyey oo kelyaha qabsaday, waddaadadiina il xun
ku oegay, ayuu labadiisii nin ku yiri; “qabta” isagoo
gufuurka cirka u taagaya.
Labadii nine xoogga weynaa, ayaa labadii wadaad ee
ugu soo xigay soo qabtay oo kaxeeyey. Aqalkii
bawdka ku dheggenaa bay la galeen. Kolkaasaa qub
iyo qac iyo caacdu yeertay. Wadaadadi oo yaabsan,
oo dhegeha taagaya talana ku firidhaan tahay, ayaa
labadii xoogweyne soo noqdeen. Wiilwaal bay is
hareero taageen iyagoo seefihii oo dhiiggu tifta hayo
gacmaha ku sita.
Wiilwaal oo weld afka circa u taagaya, foolkana
ururinaya, ayaa haddana labadii nin ku yiri, “qabta”
sidii oo kale ayaa laba wadaad lala kala orday, aqalkii
lala galay oo qub iyo qacdu yeertay, seefihii oo dhiig
lehna mar kale lala soo noqday.
Mar Alle markii ay wadaadadii arkeen labadii
xoogweyne oo soo noqday, ayey oodda jebiyeen,
qabac… qayb iyaga ka mid ah, ayaa bawdkii intii
dhere le’ekaa xagga shishe iska dhigtay. Colkii
fardooleyda ahaa ee debedda tubnaa, ayaa soo
qabqabtay wixii fakaday. Wadaaddada intii kalena,
siday isu garbinayeen ee midba kan kale dusha uga
fuulayey, ayaa muskii oogada looga baxay. Iyadoo
raggii la moodo biiq la qabtay oo qaar jidhkoodii
ooddii jeex-jeexday, qaama dubku ka hoolmay sidii
loogu tumanayey oo nin waliba leeyahay, tolow
goormaa adna gacanta lagugu dhigi’.
“waar waa side? Oo maxaa idin helav” saw ;alahaa
Ilaah mooyee cid kale lagama cabsado”.
Goortaasaa wadaaddadii qaylo afka kala waaxeen:
waai garaad nanna dnammayn, waar garaad hanna
dhammayn!” Wfflwaal baa kolkaa yiri; “haddaba ma
ogaateen iii iAUa.Lieiyij.ci laga cabsado, aadmigiisana
laga baqo? Manta ka dib, wadaad hub la yaan arkin,
Wadaad walow Da qalabKaaga cjaado oo dadkaaga
dhinac ka raac”.
Afartii wadaad ee markii hore laga kaxeeyeyna,
iyagoo aan waxba wanankii martiqaadka loo keenay
mid soo gawracaan, ayey seefihii oo dhiig leh la soo
noqonayaan si ay wadaaddada u cabsi geliyaan..
Halkii baa wadaaddadii martiqaad sbaraf leh liogu
sameeyey, kolkii uu casharkii u dhammaaday ee la
garansiiyey in hub ia’aantu ay nacasnimo ieedahay.
Murti Soomaaliyeedna waxay idhaahdaa:
Dagaal gondahaaguu ka dhashaa.
Dooddaa wadaadada iyo Wiilwaal dhex marta> vvaxa>
muujinaysaa in wwiilwaal ujeeday, cu ma u
diintoodana inay haystaan oo ilaahay ka cabsadaE ,
dalkoodana wax ku taraan ai iyo addin a.

aragtidaada nala wadaag...