Baqalka Kuugu Soo Diray

Guyaashii  Daraawiish tiirkeeda adkaaday, ololaheedana calan walleynaayey oo dadna u kala miirmay nin gaalada xaggeeda ka soo jeeda iyo nin waran iyo gaashaan qaatay oo gaalada hortaagan iyo nin aan labada geesood midna raacin oo gegi dhexe iska jooga oo ishaafalateynaaya, ayaa nin gabyaa ah oo magaciisa la oron jiray Aaden Axmed Dubbe oo degganaa buuraha Ceerigaabo iyo afafkooda gabay mariyey, gabaygaa oo uu kaga gilgilanaayey hadallo Sayidku isagoon dad kala soocin gaalo dad badan ku sheegay, gaar ahaan degmada Aaden Axmed Dubbe ka mjd yahay. Wuxuu yiri Aaden:

(T)

Dariiqada Axmediyaannu nahay, eheladeediiye

Afkana kama dhignoo jamacaan, idilkii haynaaye

Umuuru diinka waxaan raacsannahay, Nebi Ibraahiine

Gaalada ninkii nagu ismaa, waanu na aqoone

Ishaa Allaahu aakhiraba ways, ku arki doonnaaye

Sayidkii markuu maqlay gabaygaas wuxuu hubsaday ninkaa iyo lillaahinimadiisa iyo inuu yahay nin diin iyo iimaan leh, waxgaradna ah. Dabadeed wuxuu u diray baqal hadiyad ah iyo rag ergo ah iyo masafadan, wuxuu Sayidku hadal ugu gabagabeeyey waxtar iyo waxsiin haddaad doonayso xarunta kaalay, wuxuuna Sayidku yiri:

Ragga bixitamaayow, bela laga xijaabyow

Ayaantaad bad beeddaan, Aadan1 wayga baab mida

Bishaaradu ha gartee, bayin waxow tiraahdaan

Sagaal halaan ku bari baan, baqalka kuugu soo diray

Warsangeliga beyree, ballankii Ilaah furay

Bidcafalaha nagu yiri, xaajada baddaalka ah

Ee baara weynow cawar, beydka ugu galay

Iyagiyo berberigu, baha gaalo weeyoo

Baayacaadda Cadameed, Ibleys bawgu baaqoo

Boqorka uu guddoonshaa, Bastaloosi2 weeyoo

Badaawida xujoowdaa, adiguba u baantaye

Waadiga biddoodkiyo, boonlaha ku sheegaye

Baraara Alla-yeelyow, adigaa I beejaye

Beddel inaad ka dhigataan, baqalka kuugu soo diray!

Marna baad aan leeyahay, bilna kuuma imannine

Biya aan ku siiyana, bushimaa ma saarine

In kaley buleysaye, adigu beer ma dubannine

Bismillee bilowgaan, baqalka kuugu soo dirayee!

Baashiga abaareed hadday, beeshu geeddido

Boqoolaa harsimadii, haddii budulka lagu dhaco

Buska inaad ka fuushaan, baqalka kuugu soo diraye!

Haddii aad bannaankiyo, bocoodaha ka guurtaan

Ee baallaheediyo, barqa-maalle lagu furo

Buurta inuu ku koriyaan, baqalka kuugu soo diray!

Cidahoo barwaaqaa, berisamaha dooggii

Barqagaarka reeraha, baashaarka gobannimo

Dantaa inaad ku bogotaan, baqalka kuugu soo diray

Haddaad baadi doon tahay, beydaalis xoolaad

Aadan bananka dheeriyo, beri kale u saafurin

Barax inaad ku rarataan, baqalka kuugu soo diray

Haddii bogox col loo waco, waa beled amxaaree

In kastoo buufis lagu wado, bigifsiga ma daayee

Kufri inaad ku boobtaan, baqalka kuugu soo diray

Nin wadaad basariyana, barakaa ka raacda e

Anna waan u baahnahay, ducaad igu bantookhdoo

Inaan kheyr baalleeyaan, baqalka kuugu soo diray

Bacdigeedna aakhiro, bacaskiyoo kulaylkii

Bancaddaha qiyaamaha, sida bilig billaac yiri

Baalal inaan ka yeeshaan, baqalka kuugu soo diray

Bojayoo sagaalkii, biidna kama aan dhaafinee

Bigi iguma laabnoo, waa iga bashuuqdee

Big yaroo kaleetaan, badin maayo ku sii dari

Dad nin bela sameeyiyo, burge lagama waayee

Buuryaqabyo xaasidi, bakhayl hadday I moodaan

Oo baaniyaal dhaho, bal dayooy wuxuu wado

Hadalkaa bishaacaa, iyagaa ku ba’ayoo

Adduun baafis inaan ahay, burhaan looma helayee

Buubsi waxaan ku taabiyo, boolina ma haystoo

Kolay neef barkina tahay, baas lagaga qaadoo

Muslin waxaan ka buurtana, baqti buuba iga yahay

Been inaanan sheegayna, waa igu billaahoo

Boqol halaadoo aan bixiyaa, beesad ilama dhaantoo

Wixii laysku bededana, barashaa ka fiicane

Haddaad baaha doon tahay, berri adigu ii imow

Haddii kalase booskaa, yaan bahalku kaa dilin.

*Waxaan ka qoray Aw Axmed Aaden Surgo’.

1. Aaden Axmed Dubbe: Wuxuu ku noolaan jiray degmada Ceerigaabo, wuxuuna ahaa gabyaa caan ah oo la tixgeliyo.

2. Bestalozza: Wuxuu ahaa danjire Talyaaniga u fadhin jiray Cadan jeerkii dagaalladu ka dhex socdeen Daraawiishta iyo gumeysiga, wuxuu wakiil ka ahaa Afrikada bari, gaar ahaan xeebaha Soomaaliya iyo Sinjibaar. Wuxuu kaloo ahaa ninkii uga qeyb galay Talyaaniga, Ingiriiska iyo Xabashida heshiiskii Ilig.

GABAYXOOG

Aaden Axmed Dubbe (Gabeyxoog) markuu baqalkii Sayidku u soo diray guddoomay, masafadiina loo mariyey, wuxuu u diray gabaygaan:

(J)

Awal maanso waataan dabroo, daayey waayaha e

Ka da’ weyni daandaansi iyo, diradireyntiiye

Waa layga wada doonayaa, doogsintaan baraye

Aan daleeyo caawana qalbigu, way dikriyaaye

Deggane Maxamadow waxaynu nahay, ul iyo diirkeede

Dadka kale ha joogo ee adaan, iga digtoonayne

Raggiinnii Dariiqada ka yimid, durug warkiisiiye

Dunjigiisba waan wada jeclaa, degaha reer Nuure

Wixii duub leh deris baannu nahay, iyo Daraawiishe

Sayid Maxamed doodduu i yiri iyo, daabbadda uu keenay

Waa ii soo duceeyaye Allow, derajadiis raaji

Midna waqaan Ilaah ugu darraan, labada daaroode

Muslin oo dhan baa diiq ku jiray, jeeruu daahiraye

Awliyada duushuu carshiga, kula dakeeyaaye

Ninba wuxuu debnaa ugu hayiyo, daarka iyo laabta

Danniguu gartaa waxa qalbiga, kaga dahsoonaaye

Kun halaad nin subax soo didshoo, duul u yimid siiyey

Oo aanay duntaa iyo la noqon, dibi la loogaayo

Deeq nin ugu faanaa ma jiro, Dir iyo Daaroode

Nin la diini kama soo if bixin, duniyadeenneere

Dirid ferenji baa ugu badnaa, dab iyo baaruude

Isagiiba dabaq buu ku riday, duhur dharaareede

Dabar iyo hoggaan buu ku xiray, duluflahoodiiye

Dangaaradii bay dhegihii, wada dillaceene

Dogoble iyo ka kici ceelashay, wada degmaysteene

Burco kama dabbaaldego wixii, dabada gaabnaaye

Nimankuu la soo duulayoo, dab iyo reer siiyay

Diintii ka saar oo hadday, wada dulloobeene

Doofaarradaasaa jihaad, lagu dayaayaaye

Dadoow dirira loo kala dillaac, labada daamoode

Afartaa da’da intaan ku dhigay, daw ma ku hagaajay

Ma daliil dhaqsaday sida wadaad, deelka ka higaadshay

Dig ma yeershay sida danab cir dhacay, ama gu’ duulduulay

Duufaan ma soo riday sidii, diiqalyada xoomir

Ma dalleeyay sidii doonyahoo, qalamigii duubay

Shiraacaan farmaanka ugu xiray, dakhalka maw buuxshay

Deebaanka ma u soo qabtoo, maw dabeel raacshay

Warsangeli Dariiqii ka beyr, daahirtii nebiye

Sayid Maxamed deeqduu baxshey, bilo ku doogeene

Waxa dararta laga maalayaa, deebluhuu dhaqaye

Waa niman diihaal lagu korshiyo, gaalo daallima e

Dadna waxay ka doorteen kufriga, inay dillaalaane

Ha lagu duulo nimankaasi waa, debendobyoobeene.

aragtidaada nala wadaag...